blanco

Melodieën & Muzikanten

de populaire muziek & haar deuntjes uitgelicht – melodie.moonpub.net

Les Paul – “je klinkt als een octopus”

Les Paul recordings 1951



allereerste multitrack opname 1947 


Les Paul kwam in contact met gitaarfabrikant Gibson en verplichtte zich om in het openbaar altijd met de beroemde Gibson Les Paul op te treden. Deze gitaar zou later in alle muziekgenres, van blues tot heavy metal, gebruikt worden.






Les Paul kocht de eerste Ampex 8-track recorder in 1957. Rein Narma bouwde een 8-kanaals mengpaneel voor Les Paul. De recorder kreeg de naam “de octopus” en het mengpaneel kreeg de naam “het monster”. De naam octopus is geïnspireerd op WC Fields, de eerste persoon die Les Paul’s multitrack opnames afluisterde. Bij het horen van de opname zei WC Fields: ‘Mijn jongen, je klinkt als een octopus.


Lester William Polsfuss, beter bekend als Les Paul , was een Amerikaanse jazz-, country- en bluesgitarist, songwriter en uitvinder. Hij was de uitvinder van de solid-body elektrische gitaar die het geluid van rock and roll mogelijk maakte.

Hij wordt gecrediteerd met vele opname-innovaties. Hoewel hij niet de eerste was die de techniek gebruikte, waren zijn vroege experimenten met overdubben (ook bekend als sound on sound), vertragingseffecten zoals tape dealy, phasing-effecten en multitrack-opnames een van de eersten die veel aandacht kregen.

Zijn innovatieve talenten breidden zich uit in zijn speelstijl, waaronder licks, trillers, akkoord-sequenties, fretting-technieken en timing, waardoor hij zich onderscheidde van zijn tijdgenoten en veel gitaristen van vandaag inspireerde. Hij bracht zijn multitrack muziek uit in de jaren vijftig samen met zijn vrouw Mary Ford  voor de zang en ze verkochten miljoenen platen.

Paul was nooit echt blij met de  het geluid van zijn platen. Tijdens een gesprek na de opnamesessie met Bing Crosby, zei de crooner dat Paul zijn eigen opnamestudio moest gaan bouwen; dat zou misschien het geluid geven dat hij zocht. Aanvankelijk verwierp Paul het idee maar wat later besloot hij toch dat Crosby gelijk had. Paul begon zijn eigen studio in de garage van zijn huis in Hollywood. De studio trok vele andere beroemde vocalisten en muzikanten die allemaal wel eens Paul’s expertise aan het werk wilde zien.

Paul was al sinds de jaren ’30 zonder veel succes zijn multitracking-techniek aan het shoppen maar dit was de eerste keer dat multitracking ook daadwerkelijk bij opnames toegepast werd. Allerlei onderdelen van diverse apparaten – zelfs auto-onderdelen! – werden gebruikt om zijn apparatuur in elkaar te sleutelen. Hij is dan ook de vader geweest van de 4-track en 8-track recorder die pas in de jaren 60s overal in de studios de opnamestandaard werd.

In 1948 kreeg Les Paul een van de eerste Ampex Model 200A reel-to-reel audiotape-opnamedecks en ging hij Ampex’s acht-track “Sel-Sync“-machines gebruiken voor zijn multitrack-opnames. Capitol Records bracht een opname uit die was begonnen als een experiment in de garage van Paul, getiteld “Lover (When You’re Near Me)“, waarin Paul acht verschillende partijen op elektrische gitaar speelde, waarvan sommige op halve snelheid waren opgenomen, vandaar dat het “double-fast” klonk wanneer afgespeeld op normale snelheid voor de master. “Brasil“, dat op dezelfde manier was opgenomen, was de B-kant.

Toen ik hoorde wat Les deed, dacht ik dat we superieure platen konden maken als we op meersporentape zouden opnemen, want in plaats van de uitvoering in één fantastische opname vast te leggen, konden we  nu afzonderlijke tracks verbeteren. Maar bijna niemand wilde dat meteen inzien. Ze realiseerden zich niet dat je een uur na een sessie of zelfs de volgende dag weer aan het mengpaneel kon gaan zitten en vrij gemakkelijk een nieuwe, andere mix kon creëren die een veel betere LP of 45-single zou maken.

Les Paul vond Sound on Sound-opname uit met deze machine door een extra afspeelkop te plaatsen, die zich vóór de conventionele wis-/opname-/afspeelkoppen bevindt. Hierdoor kon Paul meespelen met een eerder opgenomen take waarbij beide opnames naar een nieuwe track werden gemixt. 

De muziek van Les Paul en zijn vrouw Mary Ford zijn vaak 3-stemmige overdubs voor de zang en tot wel 5x sound-on-sound voor de gitaar. Het muzikale echtpaar had hit na hit in de jaren vijftig (1950 – 57), de meeste van deze opnames werden gedaan in de garage van hun huis in Hollywood.




Click to listen highlighted text!